Post Office Yojana: भारतीय पोस्ट ऑफिसच्या बचत योजना नेहमीच मध्यमवर्गीय गुंतवणूकदारांसाठी आकर्षणाचे केंद्र राहिल्या आहेत. सुरक्षितता आणि खात्रीशीर परतावा या दोन प्रमुख कारणांमुळे आजही मोठ्या प्रमाणात नागरिक पोस्ट ऑफिस फिक्स्ड डिपॉझिट (POFD) कडे वळत आहेत. सध्याच्या बदलत्या आर्थिक काळात, शेअर बाजार किंवा इतर जोखमीच्या गुंतवणुकीपेक्षा पोस्ट ऑफिसमधील गुंतवणूक अधिक स्थिर मानली जाते.
पोस्ट ऑफिसची मुदत ठेव योजना (Time Deposit) ही भारत सरकारद्वारे समर्थित आहे. यामध्ये गुंतवणूकदारांना १, २, ३ आणि ५ वर्षांसाठी पैसे गुंतवण्याची सोय उपलब्ध आहे. बँकांच्या मुदत ठेवींच्या तुलनेत पोस्ट ऑफिसमध्ये अनेकदा व्याजदर अधिक आकर्षक असतात. विशेषतः ५ वर्षांच्या एफडीवर गुंतवणूकदारांना प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत कर सवलतीचा लाभही मिळतो.
जर एखादा गुंतवणूकदार ५ वर्षांसाठी ₹3 लाख रुपयांची गुंतवणूक पोस्ट ऑफिस एफडीमध्ये करतो, तर त्याचे गणित खालीलप्रमाणे असेल:
या योजनेत व्याजाची गणना तिमाही आधारावर केली जाते, परंतु ते वार्षिक स्वरूपात खात्यात जमा होते. चक्रवाढ व्याजाच्या (Compounding Interest) सूत्रामुळे गुंतवणूकदाराला मूळ रकमेपेक्षा मोठ्या प्रमाणावर फायदा मिळतो.
पोस्ट ऑफिस एफडीमध्ये गुंतवणूक करण्याचे अनेक फायदे आहेत जे तिला इतर बँकिंग पर्यायांपेक्षा वेगळे ठरवतात:
पोस्ट ऑफिस एफडीमध्ये गुंतवणूक करण्यापूर्वी काही तांत्रिक बाबी समजून घेणे आवश्यक आहे. जर तुम्हाला मुदत संपण्यापूर्वी पैसे काढायचे असतील (Premature Withdrawal), तर त्यावर काही दंड आकारला जातो. तसेच, ज्येष्ठ नागरिकांसाठी पोस्ट ऑफिसमध्ये ‘सिनीअर सिटीझन सेव्हिंग स्कीम’ (SCSS) सारखे अधिक व्याज देणारे पर्यायही उपलब्ध आहेत, ज्याचा विचार गुंतवणूकदारांनी करणे फायदेशीर ठरेल.
सध्याचे व्याजदर हे सरकारी धोरणानुसार बदलू शकतात, त्यामुळे प्रत्यक्ष गुंतवणूक करण्यापूर्वी जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन अधिकृत दरांची शहानिशा करणे आवश्यक आहे.
